८.१ जापानीज इन्सेफ्लाइटिस् खोप के हो ?
जापानीज इन्सेफ्लाइटिस् रोगका विरुद्ध खासगरी दुई किसिमका खोपहरु उपलब्ध छन् जसमा जीवित तर कमजोर पारिएको (Live attenuated: SA 14-14-2) र मृत बिषाणु (inactivated killed) भ्याक्सिनहरु पर्दछन् । SA 14-14-2 भ्याक्सिन धूलो पाउडरको रूपमा (फ्रिजड्राइड पाउडर) उपलब्ध हुन्छ । यसलाई प्रयोग गर्नु अघि घोलक सँग घोलेर तयार पार्नु पर्दछ । यसरी घोली सकेको खोप १ घण्टा भित्र प्रयोग गनुृ पर्दछ । खोप घोलिएको १ घण्टा पश्चात् प्रयोग गर्नु हुँदैन । तसर्थ खोप घोलिसकेपछि १ घण्टा नाघ्ने वित्तिकै अथवा १ घण्टा ननाघेमा पनि खोप लगाउने अवधि वा खोप सेसन सिद्धिनासाथ फ्याक्नु पर्दछ । हाल नेपालमा जापानीज इन्सेफ्लाइटिस् रोगका विरुद्ध जीवित तर कमजोर पारिएको (Live attenuated: SA 14-14-2) भ्याक्सिन प्रयोग भईरहेको छ ।
२. जापानीज इन्सेफ्लाइटिस् खोप कति सुरक्षित छ र यसका संभावित प्रतिकूल असरहरु के के हुन् ?
जापानीज इन्सेफ्लाइटिस् खोप लगाएपछि निम्न किसिमका सामान्य असरहरु हुन सक्दछन्:
दुखाईः जापानीज इन्सेफ्लाइटिस् खोप लगाएका ५ जना मध्ये १ जनालाई सुई लगाएको ठाउँमा तातो भै दुखिरहने, रातो हुने र सुन्निने हुन्छ ।
ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, रिंगटा लाग्ने र मांसपेशी दुख्ने जस्ता किसिमका असरहरु खोप लगाएका ५ जना मध्ये एक जनामा देखा पर्दछन् । यी धेरै जसो असरहरु केहि दिन सम्म मात्र रहन्छन् ।
यो खोप लगाएपछि हुन सक्ने सामान्य असरहरुको तथ्यः
- यो खोप लगाए पछि अझै सम्म कुनै पनि कडाखाले प्रतिक्रियाहरु देखिएका छैनन्
- एउटा अध्ययनमा करीब ५८८,५१२ जनालाई यो खोप प्रदान गर्दा जम्मा ०.४६ प्रतिशतलाई ज्वरो आएको, ०.०८ प्रतिशतलाई बिमिरा आएको, ०.०३ प्रतिशत बेहोस भएको, ०.०३ प्रतिशतलाई चक्कर लागेको पाइएको छ ।
प्रयोग विधिको सारांश: जापानीज इन्सेफ्लाइटिस् खोप
|
खोपको किसिम |
जिवित तर कमजोर पारिएको (SA-14-14-2) |
|
दिनुपर्ने मात्रा |
एक मात्रा |
|
समय तालिका |
१२ देखि २३ महिना भित्र (नेपालको सन्दर्भमा) |
|
थप मात्रा |
छैन |
|
निषेध अवस्था |
पहिलो मात्रा लगाउँदा एलर्जी भएमा, गर्भावस्तामा, ज्वरो आइरहेको मानिस (कानको छेउमा विमिरा आएको भएमा), एड्सको लक्षण देखा परेकोमा |
|
प्रतिकूल असर |
प्रतिकूल असर ज्वरो आउनु, बिमिरा आउनु, बेहोस हुनु र चक्कर लाग्नु |
|
विशेष सावधानीहरू |
छैन |
|
मात्र |
०.५ मि.लि. (सबै उमेर समुहको लागि) |
|
सुई लगाउने स्थान |
दायाँ तिघ्राको माथिल्लो भाग |
|
सुईको किसिम |
छाला र मासुको बिचमा (subcutaneous) |
|
भण्डार व्यवस्था |
+२० से. देखि + ८० सेल्सियसको बिचमा भण्डार गर्ने |
